27. Kongres AMMLA i obchody 300-lecia wolnomularstwa w Anglii, 2017 rok

AMMLA, Association of Masonic Museums, Libraries and Archives in Europe – Stowarzyszenie Wolnomularskich Muzeów, Bibliotek i Archiwów w Europie. Afiliowane przy Radzie Europy stowarzyszenie powstało w latach 1988- 1989 z inicjatywy Niemieckiego Muzeum Wolnomularstwa (Deutsches Freimaurermuseum) w Bayreuth oraz Wielkiej Loży Francji (Grand Loge de France, GLdF), przede wszystkim ludzi związanych z tymi instytucjami: dr. Herberta Schneidera, dyrektora muzeum oraz François Rognon, Wielkiego Archiwisty GLdF. Jak przeczytać możemy na stronach internetowych AMMLA, cel stowarzyszenia (które ma charakter profański, nie jest częścią jakiejkolwiek obediencji czy struktury wolnomularskiej) „stanowi uczestnictwo i wspomaganie, poprzez edukację, ułatwienie komunikowania się, koordynację działań – oraz inne środki – zarządzanie i ochronę dziedzictwa masonerii. […] Także informowanie publiczności, masonów i nie masonów o istnieniu wielu zarówno wielkich, jak i małych muzeów i bibliotek w Europie, chroniących świadectwa długiej i bogatej historii wolnomularstwa. […] Większość [wolnomularskich] muzeów i bibliotek w Europie to członkowie stowarzyszenia” (www. ammla.org). Stowarzyszenie przestrzega pilnie swojego świeckiego charakteru.

Polska, reprezentowana przez instytucję świecką i zarazem państwową (pierwszą taką w dziejach AMMLA), Bibliotekę Uniwersytecką w Poznaniu z jej słynną liczącą 80 tys. woluminów kolekcją masoników, miała zrazu (od 1994) status obserwatora, od kilku zaś lat jest pełnoprawnym członkiem stowarzyszenia. W lipcu 2014 roku Kongres AMMLA odbył się w Poznaniu i Ciążeniu nad Wartą, stając się wydarzeniem – nie tylko w świecie wolnomularskim. Wielka w tym zasługa kustoszy zbiorów masońskich Uniwersytetu Adama Mickiewicza: Andrzeja Karpowicza i jego następczyni, Juliany Grażyńskiej. Goście byli pod wrażeniem zarówno wystawy poświęconej drukom wolnomularskim, zorganizowanej przez UAM, jak i historycznej oprawy, która towarzyszyła Kongresowi: pałacom w Ciążeniu i Dobrzycy. Chwalili – na łamach prasy wolnomularskiej – znakomitą organizację spotkania.

Lipcowy Kongres londyński, dwudziesty siódmy w historii AMMLA, uzyskał oprawę na miarę stolicy Imperium Brytyjskiego – oraz kolebki wolnomularstwa spekulatywnego. Uroczyste otwarcie Kongresu w czwartek 6 lipca oraz drugi dzień obrad w sobotę 8 lipca miały miejsce w salach recepcyjnych słynnego Freemasons’ Hall przy Great Queen Street w Londynie. Trzydziestu pięciu przedstawicieli AMMLA wraz z licznymi osobami towarzyszącymi powitał wysoki oficer obediencji, Russell Race, do 2015 roku Metropolitan Grand Master – zwierzchnik wszystkich lóż londyńskich. Serwowano znakomite wina musujące angielskie (por. załączone menu uroczystego obiadu w Oriental Club), wygłaszano okolicznościowe toasty, przede wszystkim zwiedzano wystawę otwartą na trzechsetlecie masonerii angielskiej, potem zaś niedostępne na co dzień Wielką Świątynię oraz lożę Wielkiego Mistrza, księcia Kentu.

Merytoryczne obrady Kongresu miały miejsce drugiego dnia, w siedzibie Prowincjonalnej Wielkiej Loży Middlesex. Niżej podpisany wygłosił referat zat. W Dolinie Wisły. Wolnomularstwo i jego dziedzictwo w muzeach polskich, 1995-2015 (In the Valley of the Vistula. Freemasonry and Its Legacy in Polish Museums, 1995-2015), wsparty 66 slajdami dokumentującymi wspólne osiągnięcia polskich muzealników i wolnomularzy. Reprezentująca Bibliotekę Uniwersytecką w Poznaniu, Juliana Grażyńska przedstawiła (w sobotę 8 lipca) muzyczne zbiory BUP. Spośród kilkunastu wystąpień uwagę moją zwróciły referaty poświęcone ratowaniu rozproszonych nadal po całej Europie archiwów i bibliotek (w Rosji, Polsce innych krajach) – autorstwa Norwegów, Helge Bjørna Horrislanda i Lydera Marstrandera. Pierwszy z nich, Wielki Archiwista Wielkiej Loży Norwegii, dopytywał mnie, dlaczego 30 tys. kart personalnych niemieckich wolnomularzy, opracowanych przez SD i Gestapo, znalazło się w Archiwum Państwowym w Szczecinie. Nie ma jednak prostej odpowiedzi na podobne pytania!

Podczas „okrągłego stołu” na zakończenie obrad podjęto decyzję, aby organizację kolejnego Kongresu powierzyć Wolnomularskiemu Muzeum Phoenix na Korfu w Grecji. Kongres zakończył Gala Dinner w Oriental Club, Statford House, założonym w 1829 roku klubie oficerów armii brytyjskiej, kończących służbę w Indiach. Ten zabytkowy obiekt należy do grupy najbardziej ekskluzywnych klubów w Londynie – toteż obiadowe menu było na miarę tak miejsca, jak i okoliczności (por. załączone menu Gala Dinner).

Warszawa, w lipcu 2017 r.

Tadeusz Cegielski

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *